Η Ιερά Σινδόνη του Τορίνο διατηρεί ένα κρυφό αρχείο DNA των ανθρώπων, των τόπων, των φυτών, των ζώων και των μικροβίων με τα οποία ήρθε σε επαφή ανά τους αιώνες.
Οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια αξιοσημείωτη συλλογή DNA κρυμμένη μέσα στην Ιερά Σινδόνη του Τορίνο, αποκαλύπτοντας μια απροσδόκητα περίπλοκη βιολογική ιστορία πίσω από ένα από τα πιο μυστηριώδη και αμφιλεγόμενα θρησκευτικά κειμήλια στον κόσμο. Τα γενετικά στοιχεία περιλαμβάνουν ίχνη ανθρώπων, βακτηρίων, μυκήτων, φυτών, ζώων, ακόμα και κόκκινου κοραλλιού της Μεσογείου, προσφέροντας νέα στοιχεία για τα περιβάλλοντα και τους ανθρώπους που ήρθαν σε επαφή με το διάσημο ύφασμα ανά τους αιώνες.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, χρησιμοποίησε προηγμένη τεχνολογία αλληλούχισης DNA για να εξετάσει δείγματα που συλλέχθηκαν από τη Σινδόνη το 1978. Για πρώτη φορά, οι ερευνητές εφάρμοσαν μια εξελιγμένη τεχνική (αυστηρή μεταγονιδιωματική αλληλούχιση επόμενης γενιάς χωρίς PCR) σε αυτά τα επίσημα συλλεχθέντα δείγματα, επιτρέποντάς τους να ταυτοποιήσουν το γενετικό υλικό που διατηρείται στις λινές ίνες με πρωτοφανή λεπτομέρεια.
Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές εξετάσεις DNA, οι οποίες συχνά εστιάζουν στο γενετικό υλικό ενός μόνο οργανισμού, η μεταγονιδιωματική αλληλούχιση μπορεί να ανιχνεύσει DNA από πολλά διαφορετικά είδη μέσα στο ίδιο δείγμα. Αυτό την καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη για τη μελέτη ιστορικών αντικειμένων που έχουν αγγιχτεί, αποθηκευτεί και εκτεθεί σε μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα για μεγάλες χρονικές περιόδους.
Εξετάζοντας αυτό το γενετικό υλικό, η διεθνής ερευνητική ομάδα συνέθεσε αυτό που περιγράφει ως την πιο ολοκληρωμένη μέχρι σήμερα εικόνα των βιολογικών ιχνών που συσσωρεύτηκαν στη Σινδόνη καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας της.
Ανθρώπινο DNA και ένας κρυφός κόσμος μικροοργανισμών
Μεταξύ των ανακαλύψεων υπήρχαν πολλαπλές γενεαλογικές γραμμές ανθρώπινου μιτοχονδριακού DNA, γεγονός που υποδηλώνει ότι στο ύφασμα έχει συσσωρευτεί γενετικό υλικό από διαφορετικούς ανθρώπινους πληθυσμούς. Το μιτοχονδριακό DNA είναι ένα μικρό τμήμα του γενετικού μας υλικού που κληρονομείται μέσω της μητρικής γραμμής, καθιστώντας το ιδιαίτερα χρήσιμο για τη μελέτη της καταγωγής και της ιστορίας των πληθυσμών.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης ένα απροσδόκητα ποικιλόμορφο μικροβίωμα — δηλαδή το σύνολο των μικροσκοπικών οργανισμών που συνδέονται με ένα συγκεκριμένο περιβάλλον ή αντικείμενο. Σε αυτά περιλαμβάνονταν βακτήρια που απαντώνται συνήθως στο ανθρώπινο δέρμα, διάφοροι μύκητες και μικροοργανισμοί προσαρμοσμένοι να ζουν σε αλμυρά περιβάλλοντα.
Ορισμένοι από αυτούς τους οργανισμούς ανήκουν σε μια ομάδα γνωστή ως αρχαία (archaea), τα οποία είναι μονοκύτταροι μικροοργανισμοί διαφορετικοί από τα βακτήρια. Ορισμένα αρχαία μπορούν να ευδοκιμήσουν σε εξαιρετικά αλμυρές συνθήκες που θα ήταν δύσκολο να ανεχτούν πολλές άλλες μορφές ζωής.
Συνολικά, τα ευρήματα αυτά αποκαλύπτουν ότι η Σινδόνη φέρει ένα περίπλοκο βιολογικό αρχείο, διαμορφωμένο από την επαναλαμβανόμενη ανθρώπινη επαφή και την έκθεση σε διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες.
DNA από φυτά, ζώα και μεσογειακό κοράλλι
Οι ανακαλύψεις επεκτάθηκαν πολύ πέρα από το ανθρώπινο DNA και τους μικροοργανισμούς. Οι επιστήμονες ανίχνευσαν επίσης γενετικά ίχνη από πολυάριθμα είδη φυτών και ζώων, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο στη βιολογική ιστορία της Σινδόνης.
Το φυτικό DNA περιλάμβανε καλλιεργούμενο σιτάρι, καρότα, καλαμπόκι, μπανάνες και φιστίκια. Παρόν ήταν επίσης γενετικό υλικό από εξημερωμένα ζώα, όπως βοοειδή, χοίρους, κοτόπουλα, σκύλους και γάτες.
Ένα ιδιαίτερα ασυνήθιστο εύρημα ήταν το DNA που σχετίζεται με το κόκκινο κοράλλι της Μεσογείου.
Η μεγάλη ποικιλία βιολογικού υλικού υποδηλώνει ότι το ύφασμα έχει συναντήσει ένα ευρύ φάσμα ζωντανών οργανισμών και περιβαλλοντικών επιρροών. Αυτά τα γενετικά ίχνη ενδέχεται να αντικατοπτρίζουν τη μακρά ιστορία χειρισμού, αποθήκευσης και μετακίνησής του σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η παρουσία DNA από ένα συγκεκριμένο είδος δεν αποδεικνύει πότε έφτασε αυτό το υλικό στο ύφασμα. Ορισμένα ίχνη θα μπορούσαν να έχουν συσσωρευτεί σχετικά πρόσφατα, ενώ άλλα ενδέχεται να αντικατοπτρίζουν πολύ παλαιότερες αλληλεπιδράσεις. Αυτό καθιστά τα ευρήματα πολύτιμα για την ανασύσταση της περιβαλλοντικής ιστορίας της Σινδόνης, αλλά αναδεικνύει επίσης τη δυσκολία ερμηνείας του DNA που ανακτάται από ένα αντικείμενο το οποίο έχει εκτεθεί στην ανθρώπινη δραστηριότητα επί αιώνες.
Μπορεί το DNA να λύσει το μυστήριο της Ιεράς Σινδόνης του Τορίνο;
Παρά την αξιοσημείωτη ποικιλομορφία του γενετικού υλικού, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματά τους δεν μπορούν να αποδείξουν την ηλικία ή την αυθεντικότητα της Σινδόνης.
Η Ιερά Σινδόνη του Τορίνο είναι ένα λινό ύφασμα που φέρει την αχνή εικόνα μιας ανθρώπινης μορφής και έχει συνδεθεί εδώ και καιρό από ορισμένους πιστούς με την ταφή του Ιησού. Η προέλευσή της αποτελεί αντικείμενο συζήτησης επί γενιές, καθιστώντας την ένα από τα πιο εκτενώς ερευνημένα ιστορικά και θρησκευτικά κειμήλια στον κόσμο.
Επειδή το ύφασμα έχει αγγιχτεί και εκτεθεί σε διαφορετικά περιβάλλοντα επί πολλούς αιώνες, το DNA του αντιπροσωπεύει ένα μείγμα βιολογικού υλικού που συσσωρεύτηκε σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Αυτό καθιστά αδύνατο τον αξιόπιστο διαχωρισμό οποιουδήποτε αρχικού DNA που ενδέχεται να σχετιζόταν με το ύφασμα από τα πολλά γενετικά ίχνη που εναποτέθηκαν μεταγενέστερα.
Αντ’ αυτού, η έρευνα καταδεικνύει πώς η σύγχρονη εγκληματολογική γονιδιωματική και πρωτεωμική μπορούν να αποκαλύψουν πληροφορίες που οι παραδοσιακές μέθοδοι ενδέχεται να παρέβλεπαν. Η εγκληματολογική γονιδιωματική χρησιμοποιεί γενετικά στοιχεία για τη διερεύνηση της βιολογικής προέλευσης και των αλληλεπιδράσεων, ενώ η πρωτεωμική εξετάζει τις πρωτεΐνες, οι οποίες μπορούν επίσης να διατηρήσουν πολύτιμα στοιχεία σχετικά με τα βιολογικά υλικά.
Μαζί, αυτές οι προσεγγίσεις προσφέρουν ισχυρούς νέους τρόπους για να διερευνηθεί πώς διατηρήθηκαν, χρησιμοποιήθηκαν και εκτέθηκαν σε διαφορετικά περιβάλλοντα τα ιστορικά αντικείμενα.
Η σύγχρονη τεχνολογία DNA αποκαλύπτει νέα ιστορικά στοιχεία
Η καθηγήτρια Νοέμι Προκόπιο (Noemi Procopio), καθηγήτρια Εγκληματολογικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Λάνκασαϊρ, συνέβαλε στη διεθνή ερευνητική συνεργασία. Τόνισε ότι οι εξελίξεις στην εγκληματολογική τεχνολογία καθιστούν δυνατή την ανάκτηση πληροφοριών από ιστορικά δείγματα που συλλέχθηκαν δεκαετίες νωρίτερα.
Η καθηγήτρια Νοέμι Προκόπιο, καθηγήτρια Εγκληματολογικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Λάνκασαϊρ, δήλωσε: «Η Ιερά Σινδόνη του Τορίνο συνεχίζει να γοητεύει ιστορικούς, επιστήμονες και το κοινό, και είμαστε ενθουσιασμένοι που αποκαλύπτουμε νέες πληροφορίες σχετικά με τη βιολογική πολυπλοκότητα που διατηρείται σε δείγματα τα οποία συλλέχθηκαν πριν από σχεδόν 50 χρόνια, εφαρμόζοντας νέες, πρωτοποριακές τεχνολογίες εγκληματολογικού DNA.
»Η Σινδόνη αντιπροσωπεύει ένα πλούσιο αρχείο γενετικών πληροφοριών που συσσωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια αιώνων ανθρώπινης αλληλεπίδρασης και περιβαλλοντικής έκθεσης. Αν και τα στοιχεία του DNA δεν μπορούν να απαντήσουν σε όλα τα ερωτήματα σχετικά με την ηλικία ή την αυθεντικότητα του υφάσματος, παρέχουν νέες γνώσεις για τη βιολογική του ιστορία και αποδεικνύουν πώς οι εξελίξεις στην εγκληματολογική επιστήμη μπορούν να ξεκλειδώσουν νέες πληροφορίες από ιστορικά κειμήλια».